Kalkulator HOMA-IR i wskaźnika Matsuda — insulinooporność

Q: Jaki HOMA-IR jest prawidłowy?

Nie ma jednej normy. Często przyjmuje się, że wartości poniżej około 2,0–2,5 nie wskazują na insulinooporność, ale próg zależy od populacji i laboratorium.

Q: Czy do HOMA-IR trzeba być na czczo?

Tak — glukozę i insulinę oznacza się z jednej próbki krwi pobranej na czczo (8–14 godzin od ostatniego posiłku).

Q: Czym różni się HOMA-IR od wskaźnika Matsuda?

HOMA-IR opisuje głównie insulinooporność wątroby na czczo. Wskaźnik Matsuda liczony z całej krzywej OGTT obejmuje też wrażliwość mięśni po posiłku i lepiej koreluje z klamrą metaboliczną.

Policz HOMA-IR, HOMA-B i QUICKI z glukozy i insuliny na czczo, a z pełnej krzywej OGTT — wskaźnik Matsuda. Przy okazji ocenimy glikemię w teście obciążenia glukozą.

Interpretacja

HOMA-IR rośnie, gdy do utrzymania tej samej glikemii potrzeba więcej insuliny. Nie ma jednego uznanego progu: w wielu publikacjach i laboratoriach jako orientacyjną granicę podaje się około 2,5, ale wartość zależy od populacji, wieku, masy ciała i metody oznaczania insuliny.

Wskaźnik Matsuda i QUICKI działają odwrotnie — im niższe, tym mniejsza wrażliwość na insulinę.

Insulinooporność nie jest osobną chorobą, tylko zjawiskiem towarzyszącym m.in. otyłości, stanowi przedcukrzycowemu i PCOS. Polscy eksperci (diabetolodzy i endokrynolodzy) podkreślają, że nie należy rutynowo oznaczać insuliny i HOMA-IR u osób bez wskazań — o leczeniu decyduje glikemia, masa ciała i choroby współistniejące.

Glikemia w OGTT

	Na czczo	120 min
Prawidłowo	70–99 mg/dl	< 140 mg/dl
Stan przedcukrzycowy	100–125 mg/dl (IFG)	140–199 mg/dl (IGT)
Cukrzyca	≥ 126 mg/dl	≥ 200 mg/dl

Według zaleceń PTD; glikemię na czczo w zakresie cukrzycy potwierdza się drugim oznaczeniem.

Jak liczymy

HOMA-IR = glukoza [mg/dl] × insulina [µIU/ml] ÷ 405

HOMA-B [%] = 360 × insulina ÷ (glukoza [mg/dl] − 63)

QUICKI = 1 ÷ (log insulina + log glukoza [mg/dl])

Matsuda = 10 000 ÷ √(G₀ × I₀ × G_śr × I_śr)

G_śr i I_śr to średnie glukozy i insuliny ze wszystkich wpisanych punktów krzywej (łącznie z wartością na czczo). Insulinę w pmol/l dzielimy przez 6, a glukozę w mmol/l mnożymy przez 18,016.

Najczęstsze pytania

Jaki HOMA-IR jest prawidłowy?

Nie ma jednej normy. Często przyjmuje się, że wartości poniżej około 2,0–2,5 nie wskazują na insulinooporność, ale próg zależy od populacji i laboratorium.

Czy do HOMA-IR trzeba być na czczo?

Tak — glukozę i insulinę oznacza się z jednej próbki krwi pobranej na czczo (8–14 godzin od ostatniego posiłku).

Czym różni się HOMA-IR od wskaźnika Matsuda?

HOMA-IR opisuje głównie insulinooporność wątroby na czczo. Wskaźnik Matsuda liczony z całej krzywej OGTT obejmuje też wrażliwość mięśni po posiłku i lepiej koreluje z klamrą metaboliczną.

Inne kalkulatory

Wszystkie kalkulatory

Kalkulator ma charakter edukacyjny i nie zastępuje oceny lekarza. Wynik zawsze interpretuj razem z badaniem i wywiadem.