Ten poradnik jest dla lekarzy dentystów z dyplomem polskiej uczelni, którzy chcą leczyć pacjentów w USA. Typowa droga to ocena dyplomu w ECE, egzamin INBDE i test TOEFL, potem 2–3-letni program advanced standing zakończony amerykańskim dyplomem DDS lub DMD, a na końcu egzamin kliniczny (najczęściej ADEX) i licencja wybranego stanu. Kilka stanów ma też drogi alternatywne.
Czego wymagają stany
Licencję wydaje stanowy urząd (board of dentistry). Według ADA (American Dental Association) kandydat musi ukończyć program akredytowany przez CODA (Commission on Dental Accreditation), zdać INBDE, wymagany we wszystkich jurysdykcjach USA, i – w większości z nich – przejść ocenę kliniczną.
Programy kanadyjskie są uznawane na zasadzie wzajemności, a poza USA i Kanadą akredytację CODA mają według wykazu kanadyjskiej komisji CDAC tylko dwie uczelnie: King Abdulaziz University (Arabia Saudyjska) i Yeditepe University (Turcja). ADA zaznacza też, że w większości stanów ani rezydentura, ani specjalizacja w USA nie zastępuje akredytowanych studiów, jeśli pierwszy dyplom pochodzi spoza CODA.
Krok 1: ocena dyplomu – ECE czy WES
Zacznij od uzyskania numeru DENTPIN: bez niego nie złożysz wniosku na INBDE, a ECE (Educational Credential Evaluators) nie wyśle raportu do JCNDE, która odpowiada za egzamin. Imię i nazwisko w raporcie muszą być identyczne jak w DENTPIN.
- Tylko do INBDE wystarczy U.S. General Report (110 USD).
- Do INBDE i na studia zamów od razu U.S. Course-by-Course Report (199 USD) – JCNDE też go przyjmuje.
System ADEA CAAPID przyjmuje ocenę course-by-course z ECE albo z WES, ale np. Penn Dental Medicine (Penn), Boston University (BU) i University of the Pacific uznają tylko ECE. Do INBDE nadaje się wyłącznie ECE.
Krok 2: egzamin INBDE
INBDE (Integrated National Board Dental Examination) w latach 2020–2022 zastąpił dwuczęściowy NBDE.
| INBDE w 2026 r. | Szczegóły |
|---|---|
| Dzień 1 | 3 bloki po 100 pytań i blok 60 pytań do przypadków; 8 godz. 15 min |
| Dzień 2 | 2 bloki po 70 pytań do przypadków; 4 godz. 15 min |
| Razem | 500 pytań jednokrotnego wyboru; 12 godz. 30 min z przerwami |
| Wynik | zdany/niezdany; skala 49–99, próg 75 |
| Miejsce | ośrodki Prometric w USA i w Kanadzie (bez prowincji Quebec) |
| Opłata | 890 USD + 435 USD dla kandydatów z uczelni spoza CODA |
Oba dni zdajesz w tym samym ośrodku, drugi najpóźniej 7 dni po pierwszym. Przystąpić można już w trakcie studiów (uczelnia przesyła wtedy formularz Certification of Eligibility). Po przyjęciu wniosku masz 6 miesięcy na egzamin; wynik przychodzi zwykle w ciągu trzech tygodni.
Po niezdanym podejściu czekasz co najmniej 60 dni, a w ciągu 12 miesięcy możesz zdawać najwyżej cztery razy. Jeśli nie zdasz w ciągu pięciu lat od pierwszego podejścia albo w pięciu próbach (co nastąpi wcześniej), możesz zdawać już tylko raz na sześć miesięcy (od czerwca 2025 r.; wcześniej – raz na rok).
Krok 3: TOEFL – nowa skala od 2026 r.
Większość uczelni wymaga od zagranicznych dentystów wyniku TOEFL. Od 21 stycznia 2026 r. TOEFL iBT ma skalę 1–6 (co pół punktu), a przez dwuletni okres przejściowy ETS podaje też wynik porównawczy w dawnej skali 0–120. Przykładowe wymagania:
- BU – co najmniej 90 pkt w teście sprzed 21 stycznia 2026 r. albo 4,5 w nowej skali;
- Pacific – minimum 4,5;
- Penn – bez sztywnego progu, ale poważnie rozpatruje wyniki od 95 lub 5,0; IELTS nie przyjmuje.
Wynik TOEFL jest ważny dwa lata od daty testu.
Krok 4: program advanced standing
Programy advanced standing przyjmują dentystów z zagranicy od razu na wyższy rok studiów DDS lub DMD. W wyszukiwarce ADEA CAAPID jest ich obecnie 36; trwają od 24 do 39 miesięcy, większość 2–2,5 roku. Absolwent dostaje amerykański dyplom DDS lub DMD, który spełnia wymóg wykształcenia w każdym stanie.
Aplikacja przez CAAPID
W CAAPID składasz jeden wniosek, który trafia do wszystkich wybranych uczelni. Obecny cykl trwa od 5 marca 2026 r. do 29 stycznia 2027 r., ale większość uczelni zamyka nabór dużo wcześniej: Penn – 1 czerwca 2026 r. (start w styczniu 2027 r.), Pacific – 12 czerwca, BU – 15 października 2026 r. (w obu start w lipcu 2027 r.). Do stycznia 2027 r. zgłoszenia przyjmuje jeszcze kilka programów, np. Marquette, Virginia Commonwealth University i University of Colorado.
CAAPID kosztuje 264 USD za pierwszy program i 115 USD za każdy kolejny, a większość programów pobiera też własną opłatę (np. 75–100 USD).
Zwykle potrzebujesz zdanego INBDE, raportu ECE, wyniku TOEFL i trzech listów rekomendacyjnych (Penn chce m.in. listu od dentysty z gabinetu w USA lub Kanadzie, w którym pracowałeś lub byłeś obserwatorem). Wybrani kandydaci przechodzą rozmowę kwalifikacyjną, często online.
Koszty studiów
Pacific szacuje czesne na rok 2026/2027 na 135 700 USD; z opłatami, sprzętem i utrzymaniem dwa lata nauki kosztują tam blisko 400 tys. USD. Do wystawienia formularza I-20, potrzebnego do wizy studenckiej, trzeba udokumentować środki – w University at Buffalo na cały pierwszy rok, czyli 211 700 USD w roku 2027/2028.
Krok 5: egzamin kliniczny i licencja
Egzamin kliniczny ADEX uznaje lub wymaga – według ADA – 48 stanów, a także m.in. Dystrykt Kolumbii i Portoryko. Organizacja ADEX, która go opracowywała, i agencja CDCA-WREB-CITA, która go przeprowadzała, połączyły się 1 września 2025 r. pod nazwą American Board of Dental Examiners. Seria obejmuje:
- DLOSCE – egzamin komputerowy w ośrodkach Prometric, oparty na zdjęciach i modelach 3D;
- pięć egzaminów manualnych na fantomach: periodontologiczny (obowiązkowy od 1 sierpnia 2026 r.), endodontyczny, z protetyki stałej oraz osobno z odbudowy zębów przednich i bocznych.
Opłata podstawowa to 2995 USD plus opłata za ośrodek i 150 USD za typodont przy każdej procedurze. Wszystkie części trzeba zaliczyć w ciągu 18 miesięcy od pierwszego podejścia.
Uwaga na starsze poradniki: po porozumieniu ADA z ADEX z 14 kwietnia 2026 r. DLOSCE nie jest już osobnym egzaminem – od 1 sierpnia 2026 r. nowi kandydaci zdają go tylko w ramach ADEX, a samodzielne sesje zakończyły się 9 października 2026 r.
Kto spoza CODA może zdawać ADEX
Według Candidate Guide z lipca 2026 r. absolwent uczelni bez akredytacji CODA może zdawać ADEX jako student DDS/DMD w USA (także advanced standing), rezydent ostatniego roku lub absolwent 2-letniej rezydentury GPR albo AEGD akredytowanej przez CODA oraz jako uczestnik lub absolwent programu specjalizacyjnego bądź innego programu podyplomowego w USA powiązanego z programem akredytowanym przez CODA (np. rezydentury szpitalnej). Tabela w przewodniku wymaga pisma (authorization letter) od urzędu stanu, w którym chcesz uzyskać licencję, tylko od dwóch ostatnich grup, ale zasady ogólne – od wszystkich absolwentów spoza USA i Kanady. Przed rejestracją zapytaj więc urząd i ADEX.
Różnice między stanami
Część stanów uznaje też egzamin CRDTS-SRTA (np. Teksas). Nowy Jork od 2007 r. nie przyjmuje egzaminu klinicznego przy pierwszej licencji: każdy kandydat musi zamiast niego odbyć co najmniej roczną rezydenturę, a absolwent zagranicznej uczelni – także co najmniej dwa lata nauki w akredytowanym programie. Wymagania wszystkich stanów zebrała ADA na interaktywnych mapach.
Stany z drogą bez amerykańskiego dyplomu
Niektóre stany dają licencję bez dyplomu DDS/DMD z USA – w zamian za kilka lat akredytowanego szkolenia w USA albo pracę pod nadzorem. Przepisy się zmieniają, więc sprawdzaj je na stronie urzędu stanowego. Przykłady:
| Stan | Zamiast dyplomu DDS/DMD | Dodatkowo |
|---|---|---|
| Minnesota | licencja ograniczona (Limited General License): ocena wykształcenia (Foreign Credentials Service of America), INBDE, TOEFL lub OET, rozmowa z komisją, egzamin kliniczny i egzamin z przepisów | praca na podstawie pisemnej umowy z dentystą nadzorującym; po 3 latach można wnioskować o licencję bez ograniczeń |
| Teksas | co najmniej 2 lata kształcenia w jednej ze specjalności uznanych przez ADA (GPR i AEGD do nich nie należą), w programie akredytowanym przez CODA | INBDE (lub NBDE Part I i II), egzamin kliniczny ADEX lub CRDTS-SRTA za zgodą urzędu (GPR ani AEGD go nie zastępują), egzamin z przepisów |
| Floryda | 2 kolejne lata pełnego programu uzupełniającego z ogólnej stomatologii, akredytowanego przez CODA, na poziomie studiów DDS/DMD (bez programów specjalizacyjnych) | egzamin kliniczny wyłącznie ADEX, egzamin z przepisów |
Harmonogram i koszty w skrócie
| Etap | Czas | Koszt |
|---|---|---|
| Ocena dyplomu ECE | na początku | 110 lub 199 USD |
| INBDE | 6 miesięcy na podejście; wynik po ok. 3 tygodniach | 1325 USD + podróż |
| CAAPID | marzec–styczeń; terminy uczelni często w maju–czerwcu | 264 USD + 115 USD za kolejny program |
| Advanced standing | 24–39 miesięcy | np. 135 700 USD czesnego rocznie (Pacific) |
| ADEX | już w trakcie programu; całość w 18 miesięcy | 2995 USD + ośrodek i typodonty |
Szacujemy (to nie są dane oficjalne), że przygotowania (ECE, INBDE, TOEFL), rekrutacja z kilku- lub kilkunastomiesięcznym wyprzedzeniem i 2–3 lata studiów to łącznie co najmniej 3–4 lata od rozpoczęcia starań do licencji.
Najczęstsze pytania
Czy mogę zdać INBDE w Polsce?
Nie. INBDE odbywa się wyłącznie w ośrodkach Prometric w USA i w Kanadzie.
Czy stare wyniki NBDE Part I i II są jeszcze uznawane?
Często tak – np. Penn, BU, Pacific i urząd w Teksasie przyjmują zdane NBDE Part I i II zamiast INBDE.
Czy muszę zdać INBDE przed złożeniem aplikacji na advanced standing?
Zwykle tak. Penn, BU i Pacific wymagają zdanego INBDE (albo dawnych NBDE Part I i II), a w Pacific wszystkie wyniki muszą dotrzeć przed terminem aplikacji.
Czy po zdaniu INBDE mogę od razu zdawać egzamin kliniczny?
Zwykle nie – ADEX wymaga studiów lub szkolenia w USA (zob. wyżej). Wyjątkiem jest np. Minnesota, gdzie kandydat do Limited General License zdaje jeden z egzaminów klinicznych zatwierdzonych przez urząd.
Jeśli chcesz omówić, która droga ma sens w Twojej sytuacji, umów w MedMigrant indywidualną konsultację w sprawie uznania kwalifikacji za granicą. MedMigrant nie jest powiązany z ADA, JCNDE, ADEX ani z uczelniami – o egzaminach, przyjęciu na studia i licencji decydują wyłącznie te instytucje i stanowe urzędy.
Źródła
- JCNDE: 2026 INBDE Candidate Guide
- JCNDE: INBDE
- JCNDE: historia INBDE
- JCNDE: decyzje z czerwca 2025
- ADA: licencja dla dentystów z zagranicy
- ADA: mapy wymagań stanowych
- ADA: porozumienie z ADEX (14.04.2026)
- CDAC: zagraniczne programy z akredytacją CODA
- ECE: raporty dla ADA/JCNDE
- ADEA CAAPID: Quick Start Guide
- ADEA CAAPID: terminy cyklu
- ADEA CAAPID: opłaty
- ADEA CAAPID: wyszukiwarka programów
- Penn Dental Medicine: PASS
- University of the Pacific: wymagania IDS
- University of the Pacific: koszty
- Boston University: Advanced Standing
- University at Buffalo: formularz finansowy IDP
- ETS: wyniki TOEFL iBT
- ADEX: ADEX Dental
- ADEX: Candidate Guide (VII 2026)
- ADEX: A new path forward
- Minnesota: Limited General License
- Teksas: wymagania TSBDE
- Floryda: Statutes, s. 466.006
- Nowy Jork: NYSED
Ostatnia aktualizacja: 28 października 2026 r. Zasady, terminy i opłaty się zmieniają – rozstrzygające są oficjalne strony instytucji, uczelni i stanowych urzędów.